Мин - табигать баласы!

Бакчачы Фарсель Зыятдинов: “Минуска төшмәсә, апрель буранының зыяны юк”

tabigat — Wed, 19 Apr 2017 12:58:17 GMT

19 Апрель 2017 | Хәбәрләр Принтерга

Республика территориясендә уртача һәм көчле җепшек кар, яңгыр явуы көтелә. Татарстан Гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохитне күзәтү идарәсе Татарстан территориясенә көньяк циклоны килү сәбәпле, һава торышы һәм юл шартлары бозылу турында кисәтә. Бу 19-21 апрель көннәрендә күзәтеләчәк. Урыны белән буран чыгачак, күз күреме сизелерлек кими. Кар катламы ятарга мөмкин.

Ә бит һәвәскәр бакчачылар бакча сезонын узган атнада ук ачып җибәрде. Күпләр редиска, кишер чәчте. Помидор рассадасын парникларга күчерүчеләр дә бар. Апрель бураны бакчага, җиләк-җимеш куакларына зыян салмасмы? Редис, кишер карны ничек каршы алыр? Парникларны ничек сакларга? Бу хакта танылган бакчачы, “Intertat.ru”ның якын дусты, Фарсель Зыятдинов белән сөйләштек.

–Үзем синоптикларга ышанып та бетмим, кар яумаска да мөмкин әле, – диде ул. – Шулай да бакчаны һава торышы үзгәрешләренә әзерләргә кирәк. Беренче чиратта, полиэтиленнан корылган парникларны кайгыртыгыз. Кар ятудан алар сыгылып төшмәскә, полиэтилен ертылмаска тиеш. Шуңа күрә агачтан терәүләр куегыз, түбәсен такталар белән каплагыз.

Редис -3...-4 градус салкынга бирешми. Кишер чәчкән булсагыз да, ул әле өч атнасыз тишелеп чыкмый. Шуңа күрә җир астындагы орлык өчен хафаланырга кирәкми. Тишелеп чыккан булса да, әллә ни куркынычы юк. Чөнки кар атналар буе яумый, ул тиз арада яңгырга әйләнә яки эреп бетә.

Көньяк культуралары – помидор, кыярны ачык грунтка утыртучылар юктыр әле. Ә кишер, редис – салкынга чыдам яшелчәләр.

Ә менә кинәт суытып, һава температурасы -10 градуска кадәр төшсә, түтәлләргә дуга формасында терәүләр ясап, полиэтилен белән капларга кирәк.

Температура -8...-10 градуска төшсә, кардан соң яңгыр яуса, агач-куакларга кунган кар да бозга әйләнә. Бу вакытта, зыян килмәсен өчен, аларны селкетергә, кар-боздан арындырырга кирәк. Салкында яшелчәләрнең дә вегетация чоры туктый.

Өч-дүрт ел элек майның 23ендә кар яуды. Кешеләр инде помидорлар рассадасын җиргә күчергән иде. Һава температурасы -4...-5 градус чамасы дип хәтерлим. Бакчачылар помидор өстенә полиэтилен каплавычлар ябып мәш килде.

Чулпан ШАКИРОВА, "Интертат"

Кытайда 70 миллион еллык динозавр йомыркасы табылган

tabigat — Wed, 19 Apr 2017 12:47:54 GMT

Белгечләр фикеренчә, әлеге табылдык климат үзгәрешен өйрәнергә ярдәм итәчәк, шулай ук җирле ландшафтны формалаштыру буенча мәгълүмат бирәчәк.

(Казан, 19 апрель, «Татар-информ»). Кытайның көньяк өлешендә бер ир-ат очраклы рәвештә биш динозавр йомыркасы тапкан. Аларның яше 70 миллион ел дип фаразлана. Белгечләр фикеренчә, әлеге табылдык климат үзгәрешен өйрәнергә ярдәм итәчәк, шулай ук җирле ландшафтны формалаштыру буенча мәгълүмат бирәчәк, дип хәбәр итә ТАСС, «Чжунго синьвэнь ванн» Кытай агентлыгына сылтама биреп.

Ир-ат йомыркаларны археологларга тапшырган. Белгечләр табылдыкны Акбур чорының азагына (145 – 66 миллион ел элек) туры килә дип саный. Йомырканың радиусы 13-14 сантиметрга җитә, кабыгының калынлыгы 2 сантиметр. Йомырканы үсемлек белән туена торган кәлтәләргә карый дип фаразлыйлар.

Табылдык Фошани шәһәрендәге Наньхайск музеенда сакланачак.

Чыганак

ТАТАРСТАННЫҢ ҮЗ “УРМАН ПАТШАБИКӘСЕ”

tabigat — Wed, 19 Apr 2017 12:22:17 GMT

Авыл хуҗалыгы университетында белем алучы Азизә Фазылова бу исемне үз тырышлыгы белән яуларга җыена. «Татар кызларының нинди сөйкемле булуларын тагын бер тапкыр дәлиллисем килә», – ди ул. 21 апрельдә Архангельскида беренче тапкыр узачак «Урман патшабикәсе-2017» Бөтенроссия конкурсы финалында катнаша студент кыз.

«Урман патшабикәсе» таҗына Якутия, Удмуртия, Архангельск һәм Тверь өлкәләре, Якутия, Удмуртия, Ямал-Ненец округы, Вологда, Петрозаводск, Санкт-Петербург, Рязань, Түбән Новгород, Ижау, Пермь, Уфа, Омск һәм,әлбәттә, Казан кызлары дәгъва кыла.

Татарстанда уздырылган сайлап алу турларында республкиабыздан узган ике кыз сайлап алынган. Шуларның берсе – Азизә. Агрохимия һәм туфрак белеме белгечлегенә укучы Азизә 4 курсны тәмамлый. «Балачактан бирле мин табигатькә гашыйк. Шуңа да мин уңайлы киләчәк өчен бар тырышлыгымны куярга әзермен», – ди ул.

Ул бәйгенең финалына үзе турында презентация, экология проекты, «Мин профессиядә» дигән темага презентация әзерләгән. Экология проектына килгәндә, анда Казанны чүптән арындыру буенча нинди эшләр башкарылганлыгы, су саклау зоналары программасы турында бәян иткән. Инде бүгеннән үк Азизәнең йокы турында уйлаганы да юк. Архангельскида алар иртәнге 9дан кичке 10га кадәр репетиция белән мәшгүль. Чыгышлар, бию әзерли, фотосессияләрдә катнаша. Кызлар белән стилистлар, визажитлар, костюм дизайнерлары эшли.

«Урман патшабикәсе» бәйгесе матурлык конкурслары сыман уздырылса да, биредә эмоциональ интеллектка, үз төбәгеңне лаеклы дәрәҗәдә тәкъдим итә алуыңа аеруча игътибар итәләр. Финалның 12 иң яхшы катнашучысына «21 гасыр урманчысы» чемпионаты вакытында узачак суперфиналда катнашу мөмкинлеге биреләчәк. конкурс Экология елына багышланган.

– Минем иң яхшы 12 кыз арасына керәсем килә. Август аенда бәйгенең суперфиналы узачак. Аның җиңүчесенә патшабикә таҗы һәм Toyota Rav 4 автомобиле бүләк ителәчәк. Алар өчен көрәшергә мин әзер! – ди Азизә.

Белешмә:

Урман хуҗалыгы комплексында гүзәл затларыбыз да эшли. Әлеге конкурс проекты урман хуҗалыгы тармагы белгечләренең профессиональ казанышларын үстерү максатыннан булдырылган. Бәйгенең максаты – профессиясенә, предприятиесенә тугъры булган яшь хатын-кыз символын булдыру.

Конкурста урман хужалыгы тармагында эшләүчеләр дә, шушы профиль буенча укучы студентлар да катнашырга мөмкин. Читтән торып уздырылган турда 30 катнашучы сайлап алынган.

Чыганак

Кукмаралылар #ЭКОяз2017 акциясенә кушылды (фото)

tabigat — Mon, 17 Apr 2017 12:52:08 GMT

#ЭКОяз2017 акциясе кысаларында районның оешма-предприятие хезмәткәрләре, өмәгә чыгып, үз яннарындагы территорияләрне, Ленин бакчасы, Атлас Булатов исемендәге мәдәният һәм ял паркын тәртипкә китерде.

Санитар-экологик икеайлык барышын социаль челтәрләрдә күзәтеп барырга мөмкин. Барлык яңалыклар, фото һәм видео #ЭКОвесна2017 хештэгы белән урнаштырыла.

Фото Инстаграмнан алынды

Чәчкәләрне өзмәгез!

tabigat — Mon, 10 Apr 2017 12:27:12 GMT

В целях предупреждения сбора и реализации раннецветущих декоративных видов растений, уничтожения мест их произрастания на территории Республики Татарстан, а также активизации эколого-просветительской деятельности Министерством лесного хозяйства Республики Татарстан в период с 17 апреля по 22 мая 2017 года пройдет эколого-просветительская акция «Первоцвет-2017». Об этом сообщает пресс-служба Министерства лесного хозяйства Республики Татарстан.

Значительная часть первоцветов – это растения лиственных лесов, и приспособились они к раннему развитию для того, чтобы успеть отцвести и набрать сил до полного распускания листвы на деревьях, т.е. до наступления «темного сезона» в лесу. К тому же именно в лесу весной сосредоточено больше влаги, необходимой для роста и цветения.

Как правило, массовому сбору и продаже подвергаются два вида первоцветов – это прострел раскрытый, или сон-трава, и ландыш майский. Эти растения в республике обладают достаточным ресурсным потенциалом, однако массовый их сбор в период цветения наносит ощутимый урон популяциям. Каждый сорванный цветок – это десятки и сотни не успевших созреть семян, из которых могли бы вырасти новые растения. Собирая букеты, люди лишают первоцветы не только листьев, но зачастую и корневищ. В результате растение погибает, а если и остаётся жить, то на следующий год не в состоянии запасти в подземных органах питательные вещества, необходимые для развития побегов. Также при сборе цветов происходит вытаптывание леса, почва становится более плотной, меняется ее структура, повреждаются луковицы первоцветов.

Значение первоцветов в жизни природных сообществ велико. Первоцветы не только красивы, они играют важную роль в природе. Во-первых, надземные части первоцветов выделяют в почву и воздух целебные вещества, необходимые для лесных растений, в том числе для деревьев. Во-вторых, в начале весны в теплые дни начинают летать насекомые (медоносная пчела, шмели), и единственная еда для них в такие дни – пыльца и нектар первоцветов, цветы сохраняют жизнь насекомым-опылителям, а они в свою очередь – деревьям, так в природе все связано. В это время года, когда другие растения еще не пробудились от зимнего оцепенения, первоцветы спасают жизни этих полезных насекомых.

Каждый может посильно участвовать в этой акции! Важно самим не срывать первоцветы, отказаться от покупки этих цветов с частных рук, рассказать о пользе первоцветов своим детям. Задумайтесь о том, что пройдет несколько дней, и прекрасные цветы окажутся в мусорном ведре. Лучше любоваться живыми цветами в природе, а не умирающими на столе в вазе!

Раннецветущие растения крайне уязвимы, многие из них занесены в Красную книгу Республики Татарстан и России.

Виды раннецветущих дикорастущих растений, занесенных в Красную книгу Республики Татарстан, сбор, продажа и приобретение которых запрещены:

Ветреничка дубравная

Ветреничка алтайская

Хохлатка Маршалла

Фиалка болотная

Рябчик шахматовидный

Рябчик русский

Тюльпан Биберштейна

Виды раннецветущих дикорастущих растений, занесенных в приложение Красной книги Республики Татарстан как виды, нуждающиеся на территории республики в постоянном контроле и наблюдении:

Прострел уральский

Медуница узколистная

Лилия опушенная

Согласно статье 11 Лесного кодекса Российской Федерации, гражданам запрещается осуществлять заготовку и сбор грибов и дикорастущих растений, виды которых занесены в Красную книгу Российской Федерации, красные книги субъектов Российской Федерации.

Согласно статье 60 Федерального закона от 10.01.2002 № 7-ФЗ «Об охране окружающей среды», растения и другие организмы, относящиеся к видам, занесенным в красные книги, повсеместно подлежат изъятию из хозяйственного использования. Запрещается деятельность, ведущая к сокращению численности этих растений и других организмов и ухудшающая среду их обитания.

В соответствии с постановлением Кабинета Министров Республики Татарстан от 25.10.1993 № 615, сбор и добывание растений и животных, занесенных в Красную книгу Республики Татарстан, запрещено на всей территории Республики Татарстан.

В случае выявления фактов уничтожения редких и находящихся под угрозой исчезновения видов растений, занесенных в Красную книгу Республики Татарстан, виновный привлекается к административной ответственности по статье 3.1 Кодекса Республики Татарстан об административных правонарушениях.

Незаконный оборот (хранение, перевозка, сбор, приобретение, продажа либо пересылка) редких растений влечет наложение административного штрафа на граждан в размере от 2 до 4 тысяч рублей; на должностных лиц – от 10 до 15 тысяч рублей; на юридических лиц – от 100 до 200 тысяч рублей.

Чыганак

Пычкы тотканчы - уйла!

tabigat — Thu, 22 Dec 2016 11:26:36 GMT

Яңа ел бәйрәме чорында ылыслы агачларны законсыз кисүләрне кисәтү, аларны саклау һәм сату очракларын ачыклау, район территориясенә башка төбәкләрдән агачларны яшерен рәвештә алып керүләргә юл куймас өчен 31 декабрьгә кадәр районда “Чыршы” операциясе уздырыла. Рөхсәтсез ылыслы агачларны кисүчеләр турында 2-70-80, 2-65-38, 02 телефон номерларына хәбәр итә аласыз.

Чыганак: http://www.kukmor-rt.ru/tt/the-news-tat/item/26866-pyichkyi-totkanchyi-uyla.html

Бәрәңге җыяр өчен дә медосмотр кирәк

tabigat — Sat, 10 Sep 2016 14:58:08 GMT

Авыл хуҗалыгы җәмгыятьләрендә икенче икмәк – бәрәңге җыю башланды. Билгеле, әлеге күмәк эштән мәктәп укучылары да читтә калмый. Балтач урта мәктәбе директоры Гөлчәчәк Гыйләҗева белдерүенчә, бу чорда укучылар үзләренә хезмәт хакы эшләүдән тыш, мәктәпкә ел буена җитәрлек бәрәңге запасы да туплый. Әмма хәзер бәрәңгегә чыгу өчен шактый гана таләпләрне үтәү сорала. Хезмәт килешүе буенча 14-16 яшьлек мәктәп укучылары иң элек медосмотр, инструктаж үтәргә тиеш.

Гөлзидә Газизуллина

http://www.baltaci.ru

Корыган үлән һәм чүп яндырган өчен - штраф

tabigat — Tue, 24 May 2016 14:33:04 GMT

Кукмара һәм Балтач районнары буенча күзәтчелек бүлеге кисәтә

Язгы-җәйге чорда янгын чыгу куркынычы арту сәбәпле, авыл җирлеге башлыкларына, авыл хуҗалыгы предприятиеләренә һәм оешмаларга, шәхси эшмәкәрләргә һәм гражданнарга учаклар ягу, камыл, корыган үлән һәм чүп яндыру, янгын куркынычы тудырган эшләр башкару тыела. Бу таләпләрне бозучыларга карата закон нигезендә максималь административ җаваплылык каралган: гражданнарны 2-4 мең сум, вазыйфаи затларны – 15-30 мең сум, юридик затларны 400-500 мең сум административ штрафлар көтә.

Чыганак: "Хезмәт даны"

Коткаручылар кисәтә: 31 градуска кадәр салкынайта, буран чыга

tabigat — Tue, 12 Jan 2016 14:46:48 GMT

Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан буенча Баш идарәсе һава торышының бозылуы турында кисәтү хәбәре таратты.

Министрлыктан Татарстан Гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохитне күзәтү идарәсенә сылтама белән 13 гыйнварда һава температурасының 26-31 градуска кадәр салкынайтуын җиткерәләр. Кайбер районнарда томан төшә, күз күреме 500 метрдан да кимрәк булачак.

14 гыйнварга каршы төндә кар, юеш кар явачак. Урыны белән буран чыгуы да мөмкин, юлларда бозлавык, кар көртләре саклана. Көньяк-көнчыгыштан, көньяктан искән җилнең секундына 17-22 метрга җитеп көчәюе фараз кылына.

Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан буенча Баш идарәсе ерак юлларга чыгудан, табигатьтә озаклап йөрүдән тыелып торырга чакыра.
http://intertat.ru

Татарның легендар җырчылары агачлы булды

tabigat — Sat, 31 Oct 2015 15:23:00 GMT

Г.Тукай исемендәге татар филармониясе янындагы паркта Илһам Шакиров һәм Әлфия Авзалова хөрмәтенә чыршы агачлары утыртылды. Чарада алар үзләре дә катнашты. Татарның мәшһүр Россиянең һәм Татарстанның халык артисты, Г.Тукай премиясе лауреаты Илһам ага Шакиров һәм Россиянең атказанган, Татарстанның халык артисты, Г.Тукай премиясе лауреаты Әлфия апа Авзалова исеменнән агачларны бер төркем филармония артистлары утырты. Әлеге истәлекле чарада татарның легендар шәхесләре шәхсән үзләре дә катнашты.җырчылары аллеясына нәкъ бу көздә нигез салу очраклы түгел.
Филармониянең җитәкчесе Кәдим Нуруллин белдергәнчә, татар дәүләт филармониясенә Г.Тукай исеме бирелүгә 70 ел тула. Бу проект шул хөрмәттән оештырыла һәм татар халкының мәшһүр шәхесләренең исемнәрен мәңгеләштерү максатын күздә тота.
Агач утырту тантанасында Татарстан Республикасы Урман хуҗалыгы министрының беренче урынбасары Харис Мусин, “Җыен” фонды директоры Фоат Рәфыйков, Татар филармониясе директоры Кадим Нуруллин, филармониянең сәнгать җитәкчесе, Россиянең атказанган, Татарстанның халык артисты Айдар Фәйзрахманов, Әлфия апаның кызы Зөлфия ханым, Татарстанның халык артисткасы Хәмдүнә Тимергалиевалар чыгыш ясады.
Агач үсентеләрен филармониягә республика Урман хуҗалыгы министрлыгы бүләк итеп биргән. Татар филармониясе җитәкчелеге әлеге башлангычның киләчәктә традициягә әверелүен вәгъдә итә.
Чыганак